EMDR Terapisi Hangi Sorunlarda Kullanılır?

EMDR Terapisi Hangi Sorunlarda Kullanılır?

EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisi , travma odaklı bir psikoterapi yaklaşımıdır. Kişinin yaşadığı olumsuz deneyimlerin bugünkü duygu, düşünce ve davranışları üzerindeki etkisini ele almayı ve bu deneyimlerin daha işlevsel biçimde işlenmesine yardımcı olmayı amaçlar.

EMDR’nin hangi sorunlarda ve hangi sırayla uygulanacağı; kişinin yaşam öyküsü, mevcut belirtileri, güvenlik ve stabilizasyon durumu değerlendirilerek belirlenir. Aşağıdaki alanlar, EMDR yaklaşımının klinik değerlendirme doğrultusunda ele alınabildiği başlıca konulardır.

Çalışılabilen alanlar

• Panik bozukluk ve panik atakla ilişkili zorlayıcı yaşantılar
• Kaygı bozuklukları ve yoğun tetiklenme
• İlişki sorunları ve bağlanma temelli güçlükler
• Performans kaygısı
• Ayrılık, kayıp ve yasla ilişkili zorlanmalar
• Depresyonla ilişkili olumsuz yaşantılar ve kök inançlar
• Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ile ilişkili travmatik yaşantılar
• Fobiler ve belirli korkular

EMDR Terapisinde Süreç Nasıl İlerler?

EMDR terapisinde öncelikle değerlendirme yapılır ve kişinin yaşam öyküsü ayrıntılı biçimde ele alınır. Sonrasında danışanın ihtiyacına göre bir çalışma planı oluşturulur. EMDR’nin özgün 8 aşamalı protokolü genel olarak aşağıdaki adımları içerir:

1. Öykü alma ve değerlendirme: Başvuru nedeni, geçmiş deneyimler, mevcut kaynaklar ve danışanın ihtiyaçları ele alınır.
2. Terapi hedeflerinin belirlenmesi: Çalışılacak anılar, tetikleyiciler, mevcut sorunlar ve hedeflenen olumlu değişimler netleştirilir.
3. Hazırlık ve güvenli alan çalışmaları: Duygu düzenleme, güvenli alan ve seans içinde ihtiyaç duyulabilecek baş etme becerileri üzerinde çalışılır.
4. Hedef anının belirlenmesi: Hedef anıya eşlik eden görüntü, duygu, bedensel duyum ve olumsuz inanç değerlendirilir.
5. Çift yönlü uyarım ile yeniden işleme: Terapistin klinik değerlendirmesine göre göz hareketleri, işitsel veya dokunsal uyarım kullanılabilir.
6. Olumlu düşüncelerin güçlendirilmesi: Danışanın kendisi ve yaşantısı hakkında daha işlevsel bir inancı geliştirmesi desteklenir.
7. Bedensel duyumların değerlendirilmesi: Bedende kalan gerilim veya rahatsızlıklar gözden geçirilir.
8. Seans sonu ve yeniden değerlendirme: Seans güvenli biçimde tamamlanır ve sonraki seansın planı yapılır.

EMDR Terapisinin Olası Faydaları

EMDR süreci, travmatik veya zorlayıcı anıların oluşturduğu duygusal yükün azalmasına, kişinin duygularını düzenleme becerisini geliştirmesine ve kendisiyle ilgili olumsuz inançlarını daha gerçekçi bir çerçevede değerlendirmesine yardımcı olabilir. Bununla birlikte, terapötik sonuçlar kişiden kişiye değişir ve belirli bir seans sayısı ya da sonuç garanti edilemez.

Depresyon ve EMDR

Depresyon öyküsü olan bazı kişilerde geçmişteki olumsuz yaşantılar, kayıplar veya kişinin kendisiyle ilgili olumsuz inançlar belirtilerin sürmesine katkıda bulunabilir. Bu durumlarda EMDR, depresyonun bütün değerlendirme ve tedavisinin yerine geçmekten ziyade, uygun görülen hedef yaşantıların terapi planı içinde ele alınmasına yardımcı bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.

Depresyon alanındaki EMDR çalışmalarında, özellikle standart tedaviye yeterli yanıt alınamayan veya belirtileri tekrarlayan bazı olgularda travmatik yaşantıların ele alınmasının yararlı olabileceği bildirilmiştir. Bu bulgular, EMDR’nin herkes için tek başına yeterli olduğu anlamına gelmez; ilaç tedavisi, psikoterapi ve diğer klinik seçenekler yetkin bir sağlık profesyoneli tarafından birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynak: Majör depresyon hastalarında travmatik yaşantılar sonrası EMDR uygulamasının tedaviyi güçlendirici etkileri — olgu serisi .

EMDR ile Panik Bozukluk Üzerine Çalışma

EMDR’nin çıkış noktası travmatik yaşantılar olsa da panik bozukluk gibi sorunlarda da kişinin belirtilerini sürdüren yaşantılar ve olumsuz inançlar değerlendirilebilir. Panik bozuklukta kişi yalnızca panik atağın kendisinden değil, atağın yeniden ortaya çıkma ihtimalinden de korkabilir. Bu korku; kalp çarpıntısı, baş dönmesi veya nefes darlığı gibi bedensel duyumların tehlikeli yorumlanmasına ve panik döngüsünün sürmesine yol açabilir.

Terapi sürecinde, panik belirtilerini tetikleyen yaşantılar ve “tehlikedeyim” veya “güvende değilim” gibi olumsuz inançlar klinik çerçevede ele alınabilir. Amaç, danışanın yaşantısını daha güvenli ve işlevsel biçimde değerlendirebilmesine yardımcı olmaktır.

EMDR Her Danışan İçin Uygun Mudur?

EMDR’ye başlamadan önce kişinin mevcut durumu, yaşam öyküsü, baş etme kaynakları ve stabilizasyon ihtiyacı değerlendirilir. Yoğun belirtiler, ağır psikiyatrik durumlar veya güvenlik riski bulunan durumlarda öncelik farklı bir klinik plan olabilir. EMDR’nin uygunluğu, yöntemin eğitimini almış yetkin bir ruh sağlığı profesyoneli tarafından kişiye özel olarak belirlenmelidir.

Sonuç

EMDR geçmişi silmeyi değil, geçmişte yaşananların bugünkü yaşam üzerindeki etkisini daha işlevsel biçimde ele almayı amaçlar. Uygunluk değerlendirmesi ve terapi planı kişiye özel yapılır. Psikolojik destek kararı için nitelikli bir ruh sağlığı profesyoneline başvurulması önemlidir.

Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. EMDR’nin uygunluğu klinik değerlendirme sonucunda belirlenir.